Maşın Bazarı (Badamdar deyil, Global)

Son iki həftədə Global marketing, Global Bazar, Bazarlara giriş və.s kimi marketing terminologiyasında istifadə olunana sözlərlə çox qarşılaşıram. Əlbəttə, hər gün isə avtomobillər və onların istehsalçılarını izləyirəm. Ağlıma gəldi ki, son günlərdə baş verən hadisələrə balaca bir baxım.

Böhran nəticəsində iflasın eşiyinə gələn GM, Hummer, SAAB, Pontiac kimi markalarını ortadan qaldıracaq. Bu Automotive Task Force (Obama administrasiyasının avtomobil sektoru üzrə süsisi komissiyasıdır) demək olar ki, şərtlərindən biridir. Ancaq, GM Çin bazarında Buick ilə hələ də ayaqdadır. Çin bazarına ilk girən VW-dir. İlk girənlər siyahısında isə Buick də var. Ümumiyyətlə, global bazar və “go global or stay local?” məsələsi müzakirə olunduqda, hansı bazara girmək məsələsi də müzakirə olunur. Risklər çoxdur. Siyasi, iqtisadi və.s kimi risklər. Eyni zamanda, bunun idarə olunması da başdan sona riskdir. Çin bazarı tarixində ilk dəfə bu il Amerikan bazarından daha böyük oldu. GM isə, vaxtında Çin bazarına Buick ilə girdiyi üçün sevinir əlbəttə. Çünki, Buicki “qara siyahı”ya düşməkdən elə Çin bazarında yaxşı mövqedə olması qurtardı. Ümumiyyətlə, marketingdə hansı mövzu olursa olsun, avtomobil markaları haqqında o qədər danışası mövzu olur ki, bir də baxırsan bütün nümunələr avtomobillərdən gedir (Mənim dərsimdə olduğu kimi; yəqin uşaqlar artıq bezib). Bütün bu giriş isə, global bazaralara girişin belə dövrlərdə əhəmiyyətindən danışmaq üçün idi.



Toyota, tarixində düşmədiyi pis vəziyyətə bu il düşdü ki, bunun ən böyük səbəblərindən biri əsasən bir neçə böyük bazardan asılığıdır. Amerikan bazarının çöküşü, özü-özlüyündə Toyota və GM –in çöküşü deməkdir. Lexus satışlarının çox böyük hissəsini Amerikada reallaşdırır. Amerikanlar Lexus almayanda isə, Azərbaycan kimi balaca ölkənin satışları Lexusu vəziyyətdən çıxara bilmir.

Hyundai market diversification məsələsini çox uğurla həyata keçirdiyi üçün isə, Toyota qədər zərər çəkmir krizdən. Cənubi Afrika, MDB ölkələri, Cənubi Korea, ABŞ, Latın Amerikası-nın bəzi ölkələri və Hindistan kimi ölkələrdə Hyundai-ın mövqelərinin yaxşı olması ona nisbətən az zədə görməkdə kömək edir. Bu arada onu da qeyd edim ki, bu kriz dövründə, Motor İdmanlarının dəhşətli sıxıntı içərisində olduğu vaxtda, Ryhs Millen-in Genesis Coupe pilotluğu ilə, Red Bull komandası adı altında Formula Drift Championship-də iştirak etməyə başladı komanda və ilk yarışda çox böyük rəğbətlə qarşılandı. Mən özüm yazsam, “Rüstəm PR ilə məşğuldur” deyəcəklər, ona görə də, bir nəfər lazımdır ki, Hyundai-ın son 10 ildəki inkişafını işıqlandırsın.

Hələlik bu qədər, ama ürəyim doludur, hələ yazacam, biraz vaxtımı planlaşdırmalıyam.